“Dan negeer je het feit dat slecht 0,7 procent van de maatschappij op dit moment veganistisch leeft. Ik ben benieuwd wat jouw oplossing is om de rest van de maatschappij binnen korte tijd volledig plantaardig te laten eten? Tot die tijd is het belangrijk dat er ook stappen worden gemaakt voor de dieren die NU in de veehouderij leven. Door overal enkel ‘go vegan’ onder te zetten veranderd er voor die dieren niets. Als Odin stopt met hun samenwerking met bio dynamische boeren, wat dan? Dan is 0,7% van de maatschappij helemaal happy. Voor de dieren verandert er niks.”
Een reactie onder een marketingpost van Odin Foodcoop dat zij wél echt beter leven-vlees hebben. Waarop ik, en vele anderen met mij, verbolgen reageerden. Immers… wat een vies opportunisme. Het Beter Leven-keurmerk stort in en de marketingafdeling is er als de varkenshaasjes bij om hun wél écht betere leven te promoten. Een cynische lezing blijkbaar, volgens jou. Je reageerde op kritiek met het argument dat wij maar met 0,7% zijn. Dat doet niks, maar dan ook niks voor de dieren die nu leven. Terecht punt…ik als veganist doe niks voor die miljoenen dieren die vandaag gevangen zitten in de bio-industrie. Klopt helemaal.
We zijn met weinig. Maar wat denk je dat wij, die 0,7%, willen? Dat de overige 99,3% ook vegan wordt. En ja… het is een utopie om te denken dat dat vandaag of morgen gebeurt. Klopt. Maar moeten we dan opgeven? Mensen eten nu eenmaal vlees, deal with it. Dus koop bij Odin. Koop biologisch, biodynamisch vlees.
Wat een ontzettend fatalistische manier van redeneren. Het deed me denken aan een gesprek dat ik ooit eens had met iemand die met dieren werkte. Ik vroeg of ze het niet vreemd vond om de hele dag bezig te zijn dieren te helpen en te redden, en dan tijdens de lunch een broodje salami te eten. Nou nee, die salami ligt toch al in de supermarkt was haar repons. Als ik het niet koop, koopt iemand anders het. En als niemand het koopt, wordt het weggegooid. Dus ja, dan kan je het beter zelf kopen.
Geen speld tussen te krijgen: voor dat varken dat al is gedood, maakt het inderdaad niks meer uit. Maar wat een fatalistische redenering: die salami wordt toch wel gekocht, dus mijn keuze doet er niet toe. De uitkomst staat alvast vast, en daarmee heb ik mijn vrijbrief om eraan mee te doen.
Ja, fuck it, dan maar die salami kopen. Is dat varken toch nog voor iets van nut de keel doorgesneden. Alleen ontbreekt er iets aan deze redenering: als er minder salami wordt gekocht, wordt er uiteindelijk ook minder bijbesteld. Dat het ene varken al dood is, betekent niet dat je moet blijven betalen voor het volgende.
Die drogredenering moeten wij ons als veganisten niet laten aanpraten.
En dan nog even dat biologische en biodynamische karakter waar je je hoop op vestigt. Laten we er even vanuit gaan dat we die biologische en biodynamische manier van boeren kunnen opschalen, omdat steeds meer mensen de overstap maken. Stel dat dat het enige is wat er nog overblijft. En dat we ondertussen evenveel vlees blijven eten, want ja…mensen blijven nu eenmaal vlees eten zeg je.
Dan hebben we meer ruimte nodig. Meer ruimte voor de varkens, andere huisvesting, buitenruimte. Bij biodynamische landbouw speelt daarnaast de grond voor eigen voerproductie een belangrijke rol. Dat vraagt grond, geld en een andere bedrijfsvoering. Demeter legt zelf uit dat die grondgebonden manier van werken samengaat met naar verhouding minder dieren. En dan hebben we in Nederland nog een ander probleem: we hebben die grond ook hard nodig voor natuur en huizen. Oh ja, en we hebben nog een klein stikstofdingetje. Alsof we alle ruimte hebben om hetzelfde aantal dieren simpelweg ruimer te huisvesten.
We hebben dan nog steeds een enorme veehouderij, alleen met meer ruimte voor varkens. En ja, die ruimte doet ertoe voor het varken dat nu als product bestaat. Maar ook dat biologische of biodynamische varken gaat naar de slacht. Het biologische en biodynamische karakter verandert de omstandigheden waaronder we dieren gebruiken. Het verandert niet dát we ze gebruiken.
Maar nu is dit natuurlijk geen realistische hypothese zolang vlees zo goedkoop mogelijk moet blijven. We kunnen wel doen alsof iedereen bij Ekoplaza en Odin Foodcoop kan gaan shoppen, maar dat moet je ook kunnen betalen.
Ergens noem je het veganistische standpunt verheven. Zegt iemand die mensen vraagt aanzienlijk meer voor hun spek te betalen. Gerookte spekreepjes van Albert Heijn staan op €19,96 per kilo. Biologische spekblokjes van BESH bij Odin op €32,38. Ongeveer 1,6 tot 2,3 keer zoveel. Met de ledenprijzen van Odin wordt dat ongeveer 1,35 tot 1,93 keer zoveel. Jij denkt dat die Nederlander die zijn spek niet wil loslaten, wél bereid is om er meer voor te betalen? Wie gelooft hier in een utopie?
Maar goed, jij bent voor een minder kutleven voor die dieren. Dus wellicht is dit een toekomst die jij accepteert. Maar hoelang gaat die transitie duren, denk je? Dertig jaar misschien? Voordat al die mensen overstappen op biologisch of biodynamisch vlees? Voordat die grond beschikbaar is, die stallen zijn aangepast en iedereen bereid is meer te betalen?
Maar als ik mensen vraag vegan te worden, geloof ík in een utopie?
Wat als iedereen vandaag vegan wordt? Dan stopt vandaag de vraag naar dierlijke producten. Nee, daarmee zijn de dieren die er al zijn niet ineens geholpen; die moeten we verzorgen. Een plicht die we dan serieus moeten nemen aangezien niemand nog accepteert dat een dier zomaar gedood wordt. Veganism…het antwoord is simpeler dan jij voor ogen hebt…we hoeven niet eerst een hele nieuwe veehouderij op te bouwen om te kunnen stoppen met het kopen van vlees.
Dus waarom is iedereen overtuigen om duurder vlees te kopen een realistisch plan, maar iedereen overtuigen om dieren niet meer te eten een onmogelijke opgave?
Wat je niet lijkt te begrijpen, is dat je pleit voor het in stand houden van een systeem. Je legt je erbij neer dat de mens niet verandert. De mens is kut. Vlees ligt nu eenmaal in de supermarkt. That’s it.
Maar als er iets is wat we kunnen leren van de afgelopen week, is het dat mensen de ware aard van hun stuk vlees laten zien iets kan betekenen. Nee, we zitten niet opeens op 10% vegans in Nederland na de uitzending van BOOS. Maar al zou die 0,7% 1% worden, dan betekent dat voor het beëindigen van diergebruik meer dan je vlees kopen bij Odin Foodcoop.
Bij ongeveer 18,2 miljoen Nederlanders betekent dat een groei van zo’n 127.000 naar 182.000 mensen. Bijna 55.000 mensen erbij. Die Boos aflevering is ruim 800.000 keer bekeken, een kang op zijn kop van walging en boosheid. En jij reageert je af op de veganist? De veganist die klaar stond met het antwoord ja: Go Vegan.
Maar ik moet je in één ding wel echt gelijk geven. 0,7% is veel te weinig.
En daarmee wil ik me even richten tot ons. De veganisten.
We zijn met weinig. Te weinig om het gebruik van dieren te beëindigen. Dus ik zeg: schreeuw van de daken dat je vegan bent en waarom je dat bent. Omdat veganisme draait om het afwijzen van de uitbuiting van dieren. Omdat dieren niet van ons zijn om te gebruiken. Niet als eten, niet als kleding, niet als vermaak.
We hebben gezien wat er gebeurt als beelden van Ongehoord een groot platform krijgen. Het kan iets veranderen. Het is nu geen tijd voor compromissen, het is tijd om door te pakken. Comment, praat, deel, weiger. Veganisme is the way to go.
Geen afleiding. Geen discussies of we als community geen ander woord nodig hebben. Dit is het antwoord op de vraag hoe we kunnen leven zonder dieren te gebruiken.
0,7% lijkt weinig, maar we hebben het wel over 127.000 Nederlanders die allemaal hetzelfde kunnen uitdragen. Allemaal veganisme omarmen. Kritisch zijn op zij die dieren blijven gebruiken.
Die 0,7% komt overigens uit de Vegamonitor 2024 en gaat over mensen die dagelijks veganistisch eten. Misschien zij we wel al met meer.
Fuck de fatalisten en de pragmatisten met hun cynische mensbeeld. Ze hebben dan wel gelijk in hun cynisme. Ik deel hun cynisme, maar ik weiger me eraan te conformeren. Want je conformeren aan de massa is opgeven.
De dieren die nu iedere dag lijden, verdienen het om te leven. Echt te leven, niet alleen bedje met wat stro. Ik wil geen dier meer naar de slacht sturen. En als we willen dat niemand dat meer doet, moet iedereen stoppen met het gebruiken van dieren.
Dus ja… ik zeg go vegan. Iedere dag.