Dinsdag zagen we allemaal hoe boerin Loes biggetjes kapotsloeg en spartelend achterliet. Inmiddels zijn we een aantal dagen verder en… de industrie draait gewoon door. Of denk je oprecht dat boeren geschrokken zijn en voortaan hun “defecte producten” in huis halen om lekker knuffelend mee op de bank te zitten? Nee, want Nederland is een door en door speciesistisch land. Als de discussie in je land gaat over de juiste manier van biggetjes doodslaan, dan ben je toch nog wel heel erg verwijderd van die gelijkwaardige en vrije samenleving waar Tim Hofman zelf zo ontzettend naar snakt, of niet?
We buiten dieren op zoveel verschillende manieren uit en doen toch alsof we beschaafd zijn. Alsof we vooroplopen als het gaat om hoe we anderen behandelen. De discussie is: hoe nu verder? Als zelfs het Beter Leven-keurmerk niet werkt!! Ja, jeetje… hoe dan dierenleed voorkomen!?
Ik heb al zoveel gezien, gelezen en gedacht dat weinig me nog kan verbazen. Over het algemeen kan ik goed dealen met het feit dat ik als outsider rondloop in een samenleving waarvan de fundering is gebouwd op de uitbuiting van het dier. Maar tijdens en daags na de BOOS-uitzending lukte dat even niet. Boosheid, vervreemding, verdriet… alles kwam voorbij…nog weinig actie…ik verweet Esther Ouwehand twee weken geleden gebrek aan vuur te hebben. Maar waar is mijn vuur dan? Accepteer ik het ook niet allemaal wanneer ik aanschuif aan de lunchtafel waar ik met een slap glimlachje de grappen tolereer: ‘O ja, haha, dat eet jij niet hè, Rick. Hier, een wortel, haha.’
Door de BOOS-aflevering en de reacties daarop liep ik weer een bekend en noodzakelijk pad: van vervreemding naar woede en verzet, naar zelfonderzoek en uiteindelijk verantwoordelijkheid en verbondenheid. Aanvaarding zonder berusting. Weten in welke wereld je leeft, maar je er niet bij neerleggen. Allemaal binnen een tijdsbestek van 24 uur, om uit te komen bij actie.
Want als er één positieve takeaway was de voorbije dagen, is het dat ik een eensgezinde community heb gezien. Een op actie gerichte community. Van welfaristen tot abolitionisten. Iedereen stond aan. Overal op social media zag ik de mij zowel bekende als onbekende namen tegelijkertijd posts delen. Zich uitspreken. Reageren. Boos reageren onder BOOS. En we leken allemaal ook even verenigd in de oplossing: veganisme.
Ik roep al langer dat boos worden op boeren hypocriet is als je zelf blijft eten wat zij produceren. Hoe kun je verwachten dat je stukje vlees geweldloos op tafel komt? Hoe kun je verwachten dat boeren goed met dieren omgaan als het producten zijn om te gebruiken zoals wij goeddunken?
Wij snappen in Nederland, als politiek correct en tolerant land, heus wel dat het niet allemaal fraai is. Maar we zijn het land van melk en kaas… een vegan Nederland, no way! Dierenwelzijn, ja, dat is het antwoord. Dat het keurmerk niet doet wat het zou moeten doen voor de consument om schuldenvrij te eten is jammer, maar er toch iets anders mogelijk zijn. Juist nu de bubble op barsten staat moeten wij veganisten scherp zijn en doorpakken, want wat er anders volgt is voorspelbaar.
Romy, mijn lieve vriendin die woensdag een vegan-supportgroep op WhatsApp begonnen is, wees mij op een post van Odin, met een foto van varkentjes in stro. Daar doen ze het echt anders… daar werken ze samen met andere keurmerken!
Here we go! De volgende stap is de biologische, biodynamische boerderij met keurmerken die het echt heel anders doen! Het kan wel! Koop bij ons! Laat je schuldgevoel van de afgelopen dagen varen. Voorspelbaar, ja, dit is het opportunisme van ondernemers die dit blijven doen zolang Nederland niet bereid is vegan te worden.
Maar jullie doen het niet anders, hè? Nee, ook bij jullie worden dieren gebruikt en gedood, net als bij drie sterren Beter Leven. Dierwaardig vleeseten is een contradictio in terminis, zoals iemand woensdag onder mijn BOOS-post reageerde. Het kan niet. Hoeveel stro je ook aanbiedt.
Wat zou Loes buiten beeld aan het doen zijn?
Wat wij moeten doen… terug naar de kern. En wat is de kern? Dat wij dieren gebruiken. Dat we hun bestaan beoordelen op wat het ons oplevert. Hun lichaam, hun melk, hun eieren, hun huid. We fokken ze omdat we iets van ze willen, bepalen hoe ze leven en wanneer ze doodgaan. Het dier heeft daar niks over te zeggen. We discussiëren over hoeveel ruimte we het moeten geven en hoe we het moeten behandelen, maar dát we het mogen gebruiken, staat nauwelijks ter discussie. Dat hebben we al voor het dier besloten.
En je daartegen keren heet veganisme.
Toch zie ik vaak genoeg voorbijkomen dat er weer iemand afhaakt, want de gemeenschap is toxisch, of het is te extreem. Moeten we niet een ander woord bedenken? Ik ben daar zelf debet aan! Ik verliet mijn digitale naam The Vegan Thinker kortstondig, omdat ook ik dacht dat het woord veganisme niet helpend was.
Maar dat woord is het probleem niet. We hoeven geen ander woord uit te vinden, we moeten scherp hebben waar veganisme om gaat. Dus doe ik hier een poging om dat even in de basis goed neer te zetten. Slik.
Veganisme. Een woord dat we zo hebben volgeplakt met beelden van lastige mensen, ingewikkeld eten, extremisme en onderlinge ruzies dat we nauwelijks nog toekomen aan wat het betekent. Vraag iemand wat een veganist is en je krijgt een lijstje van wat die niet eet. Geen vlees, geen vis, geen melk, geen eieren. Alsof het een dieet is. Een verzameling producten die je om de een of andere reden hebt besloten te laten staan.
Maar veganisme begint bij het dier. Bij de overtuiging dat het er niet is om door ons gebruikt te worden. Het is een levenswijze die uitbuiting van en wreedheid tegenover dieren zoveel mogelijk en voor zover praktisch uitvoerbaar probeert uit te sluiten. Voor eten, kleding, vermaak of welk ander doel dan ook.
Dat je bepaalde dingen niet eet, draagt of koopt, volgt daaruit. Omdat achter dat product een dier zit dat een eigen leven heeft. Omdat jouw trek, gemak of voorkeur geen recht geeft op het lichaam van een ander.
En toch hebben we het bij dat woord voortdurend over de veganist. Of die wel aardig genoeg is. Of die het wel goed uitlegt. Of die niet te boos is, te radicaal, te inconsequent. Het dier verdwijnt en de discussie gaat weer over ons. Maar een vervelende veganist maakt het gebruiken van dieren niet ineens acceptabel. Een ruzie in de gemeenschap verandert niks aan de reden waarom je vegan werd.
Mijn oproep: laten we ons verenigen achter veganisme en niks anders daarbij halen. De afleiding ligt overal op de hoek. Nog geen dag na de beelden van BOOS zitten we alweer op de volgende kabinetscrisis, valt Rusland ons hybride aan, valt Outlook wereldwijd uit, breekt er een nieuwe oorlog uit aan de andere kant van de wereld. Maar ik stel voor dat we ons even richten op Nederland en wat wij Nederlanders hier elke dag aan het doen zijn. Of je nou links of rechts stemt, of je nu van Pearl Jam of Nirvana houdt (ja, Bart, ik heb het over jou, fucker… tuurlijk Pearl Jam!… Sorry, liet me even gaan), het maakt voor die gezamenlijke opdracht niet uit!
Terwijl wij het daarover hebben, gaat het geweld door. Gruwelijkheden waarvan we collectief graag denken dat ze achter ons liggen, of waar we voor de toekomst voor vrezen, vinden voor dieren vandaag plaats. Hier, in het o zo tolerante Nederland.
De varkens die je dinsdag met geschop en gestamp een vrachtwagen ingeladen zag worden, hebben vandaag plaatsgemaakt voor de volgende. Kippen worden gevangen, in kratten gestopt en afgevoerd om gedood te worden. Vissen liggen spartelend naar lucht te happen of worden in kwekerijen gehouden waar ze ziek kunnen worden van hun eigen opgehoopte uitwerpselen. Koeien worden zwanger gemaakt zodat ze melk produceren, van hun kalveren gescheiden en uiteindelijk zelf naar het slachthuis gebracht. Sprinkhanen worden levend verkocht als voer voor andere dieren op bol.com. Honden worden gefokt op slopende eigenschappen, omdat wij van tevoren vastgestelde eigenschappen fijner vinden dan authentieke wezens die niet aan ons verlanglijstje hoeven te voldoen.
Het gebeurt vandaag. Het gebeurt morgen weer. En zolang we alleen blijven praten over de manier waarop we dieren gebruiken, blijft het uitgangspunt overeind dat ze van ons zijn om te gebruiken.
En laten we elkaar daarin wel scherp houden. Ik zie de welfaristen hun hoop alweer richten op wetgeving en nieuwe regels. Voor je het weet zoeken we opnieuw naar betere voorwaarden waaronder het gebruik van dieren door kan gaan. Minder leed is welkom uiteraard. Maar laten we niet vergeten waar we naartoe willen. Dat mensen vandaag dieren willen blijven gebruiken, betekent niet dat we dat als eindpunt moeten accepteren.
Go vegan! Terug naar de kern. Laten we het oneens zijn over al het andere, maar laten we het eens zijn over één ding: de enige dierwaardige samenleving is een samenleving waarin dieren niet worden gebruikt.
